?>

Ekipa TVN w Gościńcu Rabe

Wspólnie z ekipą TVN przygotowaliśmy krótki reportaż na temat zimowych atrakcji w Bieszczadach ….

Więcej ›

Kilka słów o Wołochach w Karpatach 09.10.2013 · 18:37

Jeszcze pod koniec średniowiecza rozległe i dzikie doliny Karpackie w większości nie były na stałe zamieszkane. Wiązało się to niewątpliwie z trudnymi warunkami życia w górzystych terenach, ostrym klimatem, długimi zimami oraz brakiem tradycji wypasów górskich, zwłaszcza po północnej stronie Karpat. Zajecie ziem Rusi Czerwonej przez Kazimierza Wielkiego spowodowało, ze państwo polskie oparło swe południowe granice na znacznym odcinku o grań Karpat. Rozległe tereny późniejszego Podkarpacia stały się z czasem terenem intensywnej kolonizacji, do której zachęcano ludność z południowej strony karpackich gór tzw. Wołochów. Ten pasterski lud od setek lat żyjący w górach dostosował styl życia do ciężkich warunków górskich związanych z wypasem sezonowym na najwyższych wzniesieniach – połoninach. Wiosną wypędzano ze wsi w góry stada bydła, owiec i koni aby wypasać je na pustych przestrzeniach do jesieni. Przed zimą większość stad spędzano w doliny by następnie sprzedać je na targach bydłem w podgórskich miasteczkach. Do tego stylu gospodarowania pasterskiego dostosowano przepisy i obyczaje zwane potocznie „prawem wołoskim” (notabene nigdzie nie spisanym). Przewidywało ono między innymi system płacenia podatków w naturze, głównie w postaci serów wołoskich, skór i wyrobów drewnianych np. gontów. W ten sposób nieobciążony zbytnio pasterz mógł swobodnie przetrwać nawet w wysokich górach Czarnohory czy Maramureszu. Odsadnicy zakładający i organizujący wsie w górskich dolinach przeważnie składali się z pasterzy nomadów (tzw. Wołochów, przeważnie rumuńskiego języka), którzy stopniowo asymilowali się z miejscową ludnością ruską, słowacką i polską, co doprowadziło z czasem do wykształcenia się specyficznej kultury pasterskiej i kilku grup etnograficznych nieco różniących się od siebie. W paśmie Beskidu Niskiego po stronie słowackiej i polskiej tą góralską ludność od XIX wieku zaczęto nazywać Łemkami. Graniczyli oni od wschodu z Bojkami. Granica miedzy tymi dwiema grupami przebiegała przez szeroko rozumiany pas pomiędzy Wielkim Działem rzeką San w Bieszczadach. Bojkowie utożsamiani geograficznie z Bieszczadami Wschodnimi rozciągali swoje wioski aż po rzekę Świcę, gdzie graniczyli z Hucułami. Choć tak naprawdę rzeczywista granice stanowiły zawsze dzikie i niedostępne Gorgany. Za nimi mieszkali Huculi, którzy zasiedlili doliny Czarnohory i Bukowiny. Bieszczady z uwagi na graniczenie na tym terenie Łemków i Bojków były obszarem bardzo atrakcyjnym i unikatowym dla badań etnograficznych, których liczba stale rosła, zwłaszcza w okresie międzywojennym. CDN.

 






Designed by www. bieszczady .pl © 2009
Gościniec Rabe - pensjonat w Bieszczadach